عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
304
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
از كوههاى بافت يك شعبه از كوههاى ساردويه دو رشته از كوههاى كوغر يك شعبه از كوه شاه لالهزار دو رشته از كوههاى كوشك يك شعبه از كوه هزار راين يك رشته 4 از كوههاى سغدر معروف به رودخانهء نور يك شعبه و محاذات سنگ سفيد و بيژنآباد كه تمام شعبهها به هم ممزوج است هنگام وفور بارندگى و طغيان آبگاه است ، كه از پهن آبهائى كه زياده از ربع فرسخ عرض رودخانه است به هيچ وسيله نمىتوان عبور كرد تا چه رسد به جاهاى تنگ . و مكرر يك ماه و چهل روز راه عبورومرور آن مسدود و مقدارش به كفّهء ميزان اوهام نمىگنجد و كمتر سالى است كه در اين نقطه آبش بالمرّه بخشكد . ولى تابستانها غالبا آب آن به جازموريان نمىرسد و در يكى دو فرسخ طرف شرق جنوبى كهنوج سعيد خان تدريجا كم شده و مىخشكد . مزارعاتى كه اطراف رودخانهء مزبوره است و از آن آب مشروب مىشود به قرار تفصيل است : [ 339 ] مزرعهء دهلران « 1 » محاذات چالكان و در يمين رود هليرود به فاصلهء دويست سيصد قدم واقع و آبش از رود مزبور بهطورى نزديك رودخانه است كه هروقت آب طغيان كند تمام اراضى آن را خواهد برد و مزرعهء مزبوره متعلق است به شاه كرم بيك كلانتر فيوج و كسان او و محصول آن از غلّه و جزئى صيفى قريب ده خروار و عملجاتش كه قريب بيست نفر مرد و زن است از اهالى رودبار و در كتوك مسكن دارند . مزرعهء سهران - در يمين رود مزبور به فاصلهء چهارصد قدم آبش از رودخانه ، و از دهلران « 1 » تا آنجا چهار فرسخ است و مالكين آن حاجى ابراهيم خان مينابى و صاحب درويش رودابى است و محصول آن شتويا و صيفيا قريب شصت خروار و عملجات آن كه قريب شصت هفتاد نفر مرد و زن است در كتوك سكونت دارند .
--> ( 1 ) - جغ : دهكران .